Η Εθνική Αντίσταση, η οργάνωση “ΟΜΗΡΟΣ”και η τιμωρία του καταδότη της ΠΕΑΝ
Γράφει ο Χρυσοβαλάντης Κυτριλάκης:
Μετά το βροντερό ΌΧΙ του ελληνικού λαού και τη σθεναρή αντίσταση των ελληνικών δυνάμεων, κατά της ναζιστικής Ιταλίας, η Ελλάδα έπρεπε να αντιμετωπίσει τον βαριά εξοπλισμένο στρατό των Γερμανών. Στις 6 Απριλίου 1941 μετά από σκληρές μάχες στις γραμμή Μεταξά, οι ήρωες των οχυρών αναγκάζονται να παραδώσουν τις θέσεις τους, αφού το Γιουγκοσλαβικό μέτωπο είχε πέσει και οι Γερμανοί είχαν μπει στη Θεσσαλονίκη. Η Ελλάδα περνάει σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της ιστορίας της, όμως ο ελληνικός λαός παρ’όλες τις δύσκολες συνθήκες, δεν σταματάει να αγωνίζεται με αυτοθυσία για την λευτεριά και την δημοκρατία.
Στο Δοξάτο της Δράμας αρχίζει η πρώτη αντίδραση κατά των κατοχικών δυνάμεων. Μπορεί το εγχείρημα να μην πέτυχε αλλά δίδεται το σύνθημα για μια πιο οργανωμένη αντίσταση. Τα βουνά και η ύπαιθρος δέχονται τους πρώτους αντάρτες που επιδίδονται σε έναν ιδιαίτερο μυστικό πόλεμο. Οι πρώτες ένοπλες αντιστασιακές οργανώσεις κάνουν την εμφάνιση τους. Οι ΕΑΜ-ΕΛΑΣ,ΕΔΕΣ- ΕΟΕΑ, ΕΚΚΑ, ΥΒΕ-ΠΑΟ περνούν σε έναν άνισο αγώνα. Αλλά και οι οργανώσεις ΠΕΑΝ,ΕΠΟΝ, ΟΠΛΑ, ΠΡΟΜΗΘΈΑΣ ΚΟΔΡΟΣ, ΜΙΔΑΣ 614 και ΟΜΗΡΟΣ επιδίδονται σε ένα επικίνδυνο παιχνίδι κατασκοπείας και δολιοφθορών εντός των εχθρικών γραμμών. Όπως αναφέρει ο αντάρτης Φαίδωνας Μαηδώνης, δεν ξέρει κανείς τι θα πει αντάρτικο πόλεως. Να κυκλοφορείς με ένα πιστόλι στην τσέπη ανάμεσα στις κατοχικές δυνάμεις, γκεστάμπο, καραμπινιερία, Feldgendarmerie ανακρίσεις από τα SS. Προκηρύξεις, βάψιμο τοίχων. Και όμως δεν φοβήθηκαν.
Μια λοιπόν από της σημαντικές οργανώσεις Εθνικής Αντίστασης ήταν η Οργάνωση ΟΜΗΡΟΣ. Η ΟΜΗΡΟΣ δημιουργήθηκε με την πρωτοβουλία του πολιτικού Παναγιώτη Κανελλόπουλου στις 01 Σεπτεμβρίου 1941. Αρχικός πυρήνας της ήταν η ΜΕΟ (Μυστική Εθνική Οργάνωση), την οποία είχε ιδρύσει ο στενός του συνεργάτης και απότακτος αξιωματικός Επαμεινώνδας Τσέλλος ο οποίος διετέλεσε και πρώτος γενικός αρχηγός της. Στόχος ήταν η συλλογή και ανταλλαγή πληροφοριών καθώς και η πρόκληση δολιοφθορών στα κατοχικά στρατεύματα. Στιις 20 Ιουλίου 1942 ένα απρόσμενο “δώρο”, η απόκτηση ενός ασύρματου, τον οποίο μετέφερε κρυφά ο υπομοίραρχος Πέτρος Λώλας από το αρχηγείο της Μέσης Ανατολής, συντέλεσε στην περαιτέρω διεύρυνση των επιχειρήσεων της ΜΕΟ. Η οργάνωση, μετονομάζεται ΌΜΗΡΟΣ έχοντας την ευχέρεια να μεταβιβάζει πληροφορίες στο Αρχηγείο της Μέσης Ανατολής, να συνεργάζεται με τις μυστικές υπηρεσίες της Αγγλίας και να συντονίζει τις ενέργειες της εντός των πυλών. Την ηγεσία του Ομήρου αφήνει στις 17/09/1942 ο Τσέλλος και στις 18/09/1942 αναλαμβάνει ο Στυλιανός Κιτριλάκης. Καθ όλη την διάρκεια της Κατοχής, ο Όμηρος κατάφερε να διαβιβάσει 2500 σήματα στους συμμάχους και να φυγαδεύσει 120 στρατιωτικούς Έλληνες και Άγγλους στη Μέση Ανατολή. Η εκτελεστική ομάδα του, με την ονομασία μονάδα 309, κατάφερε σημαντικά πλήγματα στον εχθρό. Κατάστρεψε δύο αεροπλάνα της Luftwaffe που βρισκόταν εντός του αεροδρομίου του Ελληνικού.(Χασιου) και ανατίναξε 7 εχθρικά πλοία ισπανικής κατασκευής που ελλιμενίζονταν στον Πειραιά.
Στα πλαίσια του υβριδικού πολέμου εξέδιδε την μυστική εθνικόφρονα εφημερίδα ΜΑΧΌΜΕΝΗ ΕΛΛΑΣ και δημιούργησε την οργάνωση νεολαίας ΙΕΡΗ ΤΑΞΙΑΡΧΊΑ. Σύμφωνα με το υπ’ αριθμού έγγραφο GSI 9006/XI/44 του Στρατηγείου 3ου Βρετανικού Στρατιωτικού Σώματος τα μέλη που συμμετείχαν στην οργάνωση ΌΜΗΡΟΣ ήταν: 1. Γενικός αρχηγός, έως την 17/09/1942, ο εφ. Ταγματάρχης Τσέλλος Επαμεινώνδας 2. Από την 18/09/1942 Γενικός αρχηγός ο Συνταγματάρχης Στυλιανός Κιτριλάκης 3. Ταξίαρχος Δόβας Κωνσταντίνος 4. Βλάχος Αγησίλαος,Δικηγόρος 5. Σμήναρχος Δαμασκηνός Σπυρίδων 6. Αντισυνταγματάρχης πυροβολικού Καλλιγέρης Μιχαήλ. 7.Συνταγματαρχης Χωροφυλακής Κινηνής Κωνσταντίνος 8. Αντισυνταγματάρχης πεζικού Παπαχρήστου Γεώργιος 9. Υπολοχαγός πεζικού Τσαντήλας Παναγιώτης. Α. Αρχηγός της μυστικής εθνικόφρονος εφημερίδος ΜΑΧΌΜΕΝΗ ΕΛΛΑΣ, διετέλεσε ο δημοσιογράφος Παπακωνσταντίνου Θεοφύλακτος.Β. Εκτελεστικά όργανα της οργάνωσης ΙΕΡΗ ΤΑΞΙΑΡΧΊΑ διετέλεσαν οι 1. Δικηγόρος, Κοζολέας Κωνσταντίνος 2. δικηγόρος Κουρούκλης Χρήστος 3. Τελειόφοιτος νομικής Λαμπίρης Βασίλειος.4. πολιτικός μηχανικός Λέρτας Νικόλαος 5. Χημικός Φαρμακοποιός Μαρινόπουλος Δημήτριος.6. Δικηγόρος Μπίρη Αλίκη 7.Φοιτητής Χημείας Παναγιωτόπουλος Αναστάσιος. 8. Δικηγόρος Πατράς Λουκάς 9. Πτυχιούχος Ανώτατης εμπορικής σχολής Αθηνών Σπρυράτος Σόλων. και 10. Καθηγήτρια ρυθμικής Χορς Μαρία.Με το έγγραφο αυτό καθώς και με το υπ’ αριθμού 0132/7/11/44 της Βρετανικής υπηρεσίας I….
O πιστοποιήθηκε η λειτουργία και η απόδοση της οργανώσεως ΟΜΗΡΟΣ , ενώ με τον Αναγκαστικό Νόμο (ΑΝ) 971/1949 και με το νόμο (Ν) 1285/1982 η οργάνωση ΌΜΗΡΟΣ αναγνωρίζεται επίσημα ο ρόλος της και η συμμετοχή της στην εθνική αντίσταση. Πέρα όμως όλων τούτων και την επιτυχημένη δράση της, κατά των ναζιστικών δυνάμεων έπρεπε να αντιμετωπίσουν και τους εσωτερικούς εχθρούς. Ήρθε η στιγμή που έπρεπε να πάρουν μια δύσκολη αλλά αναγκαία απόφαση για την προστασία των ανθρώπων που πολεμούσαν τους κατακτητές κάτω από άκρα μυστικότητα. Αυτή η απόφαση αφορούσε την τύχη ενός μέλους της οργάνωσης ΠΕΑΝ όπου είχε και τον ρόλο του συνδέσμου με την ΟΜΗΡΟΣ, τον χωροφύλακα Πολύκαρπο Νταλιάνη. Τι μεμπτό άραγε υπήρχε; Η οργάνωση ΠΕΑΝ που είχε αρχηγό τον Χιώτη αξιωματικό της πολεμικής αεροπορίας, υποσμηναγό,Κωνσταντίνο Περρίκο στις 20 Σεπτεμβρίου του 1942 καταφέρνει ένα φοβερό πλήγμα στις ναζιστικές δυνάμεις. Ο Αντώνης Μυτιληναίος με την Ιουλία Μπίμπα και τον Γαλάτη ανατινάζουν το κτίριο της ΕΣΠΟ, που βρίσκεται στη συμβολή Πατησίων και Γλάδστωνος, πριν προλάβει να στρατολογήσει ελληνόπουλα για το Ανατολικό μέτωπο.Η βόμβα που τοποθέτησαν κάτω από το κλιμακοστάσιο του κτιρίου είχε ως αποτέλεσμα να σκοτωθούν 40 Γερμανοί και 29 προδότες, μέλη της ΕΣΠΟ. Οι Γερμανοί αρχίζουν ανθρωποκυνηγητό. Καταφέρνουν να συλλάβουν 15 μέλη της ΠΕΑΝ. Ανάμεσα τους ο Περρίκος, η Μπίμπα και ο Μυτιληναίος. Ο Μυτιληναίος καταφερνει να αποδράσει από τα κελιά της Γκεστάμπο και ζητάει από τον Νταλιάνη να τον κρύψει. Όμως οι αντιδράσεις του , οι αντιφάσεις του και οι περίεργες κινήσεις του, προκαλούν υποψίες στον Μυτιληναίο. Εκείνος ενημερώνει άμεσα τα στελέχη της ΌΜΗΡΟΣ. Ο Νταλιάνης είχε δελεαστεί απο την προσφορά των Ναζι. 3 λίρες για κάθε κεφαλή. Ο Κιτριλάκης συγκαλεί έκτακτο στρατοδικείο. Σε αυτό παίρνουν μέρος ο ίδιος ,ο Βλάχος και Δόβας. Βρίσκουν ένοχο τον Πολύκαρπο Νταλιάνη. Έτσι στις 17/12/1942, τον καλούν για μια δήθεν μυστική σύσκεψη. Εκείνος ανυποψίαστος κατεβαίνει τα σκαλιά του κρυσφήγετου, στην οδό Παμίσου. Εκεί περιμένουν ο Βλάχος και άλλα μέλη (Γιαννακλαρης,Τσούλος, Τζούρος) του κολλούν ένα πιστόλι στον κρόταφο και του δηλώνουν: ” Έχεις δύο επιλογές ή να παραδεχτείς την πράξη σου και έτσι θα σε στείλουμε στην Μέση Ανατολή για να δικαστείς ή θα πεθάνεις επιτόπου.”Εκείνος ράκος όπως ήταν αρχίζει να ομολογεί. Τότε ο Βλάχος που βρισκόταν πίσω του, τον χτυπάει με ένα βαρύ σφυρί στο κεφάλι για να μην ακουστεί πυροβολισμός. Δυστυχώς δεν είχαν άλλη επιλογή. Κρινόταν η ασφάλεια δεκάδων πατριωτών. Τον τοποθετούν σε ένα σάκο, με αυτοκίνητο, τον μεταφέρουν κάπου στη Νέα Σμύρνη και τον πετούν σε ένα βαθύ υπόνομο. Το πτώμα του δεν βρέθηκε ποτέ. Κάποιες πληροφορίες αναφέρουν ότι το αυτοκίνητο που χρησιμοποιήθηκε για να μεταφέρουν το σώμα του Νταλιάνη ήταν του δοσίλογου Τσολάκογλου όπου ο οδηγός ήταν μέλος του Αντιστασιακού αγώνα και με αυτό θα μπορούσε να περάσει κάποια πιθανά μπλόκα των κατοχικών δυνάμεων.
Ο προδότης είχε εξουδετερωθεί αλλά είχε προκαλέσει τρομερή ζημιά στην Εθνική Αντίσταση. Η Ιουλία Μπίμπα μεταφέρεται στη Βιέννη όπου εκτελείται δια αποκεφαλισμού. Ο συμπατριώτης μας Κωνσταντίνος Περρίκος οδηγείται στο σκοπευτήριο της Καισαριανής, στις 4 Φεβρουαρίου 1943, ο ίδιος γράφει στην οικογένεια του από το κελί:”Κι αν πρέπει να πεθάνουμε για την Ελλάδα, τι θεία δάφνη, μια φορά κανείς πεθαίνει” και πριν τρυπήσουν το άγιο σώμα του οι σφαίρες των δολοφόνων, φωνάζει με θάρρος κοιτώντας τον ήλιο. ” ΖΗΤΩ Η ΕΛΛΑΣ”. Στο μεταίχμιο της προδοσίας του Νταλιάνη και της θυσίας του Περρίκου, η ιστορία της Ομάδας “Όμηρος” συμπυκνώνει το δράμα και το μεγαλείο της ελληνικής Αντίστασης. Η τιμωρία του πρώτου έδειξε ότι το έγκλημα κατά της πατρίδας δεν μένει ατιμώρητο, ενώ ο θάνατος του δεύτερου πέρασε στην αθανασία. Το διπλό αυτό μάθημα ιστορίας, μας υπενθυμίζει ότι, ακόμη και στις πιο σκοτεινές στιγμές, η δικαιοσύνη και ο πατριωτισμός βρίσκουν πάντα τον τρόπο να επικρατήσουν στη συλλογική μνήμη.
Σε εμάς όμως πέφτει βαρύ το χρέος απέναντι σε εκείνους που αγωνίστηκαν, που θυσιάστηκαν, που πότισαν με αίμα τη γη που πατάμε ώστε να μπορούμε να αναπνέουμε τον αέρα ελευθερίας και δημοκρατίας.
Αν ζούσαν σήμερα θα μας ζητούσαν, να μείνουμε ενωμένοι κάτω από τη Σκέπη της Παναγίας και να έχουμε το θάρρος να φωνάξουμε : ΖΗΤΩ ΤΟ ΈΘΝΟΣ, ΖΗΤΩ Η ΕΛΛΑΣ. ΖΗΤΩ Η ΕΛΕΥΘΕΡΊΑ. “””ΑΘΑΝΑΤΟΙ”””” ΧΡΌΝΙΑ ΠΟΛΛΆ. Κυτριλάκης Χρυσοβαλάντης- Μιχαήλ.
( Φωτογραφίες: Στρατηγού Στυλιανού Κιτριλάκη, Υποσμηναγού Περρίκου Κωνσταντίνου και έγγραφο υπ’αριθμού 6, γενικών πληροφοριών, με ονόματα εκτελεσθέντων της Κρήτης που διαβίβασε η οργάνωση Όμηρος)


