Ανήμερα της ημέρας της απελευθέρωσης της Χίου από τη Γερμανική κατοχή (10 Σεπτέμβρη 1944) πραγματοποιήθηκε εκδήλωση τιμής και μνήμης  στο μνημείο Εθνικής Αντίστασης (νότιος λιμενοβραχίονας) με ιδιαίτερους συμβολισμούς και αναφορές στα συμπεράσματα και  τα διαχρονικά μηνύματα του Β’ Ιμπεριαλιστικού Παγκόσμιου πολέμου, που δίνουν τροφή για σκέψεις και προβληματισμούς για τα σημερινά πολιτικά τεκταινόμενα στη γεωπολιτική περιοχή της Μαύρης θάλασσας και της Μεσογείου θάλασσας.

 Μια εκδήλωση που σηματοδότησε – με την πραγματοποίησή της στο μνημείο Εθνικής Αντίστασης που βρέχεται από τα νερά του στενού  ανάμεσα στη χερσόνησο της Ερυθραίας και τη Χίο  – την απόδοση τιμής:

• Στους χιλιάδες Χιώτες ναυτεργάτες που ανταποκρίθηκαν στο μήνυμα της Ομοσπονδίας Εμπορικών Ναυτεργατικών Οργανώσεων (ΟΕΝΟ) εν καιρώ πολέμου: «κρατάτε τα πλοία εν κινήσει…» και συνέβαλαν στη στήριξη των συμμαχικών δυνάμεων  στις θάλασσες και τους ωκεανούς και τους εκατοντάδες Χιώτες ναυτεργάτες που χάθηκαν κατά τη βύθιση των  εμπορικών πλοίων  από τις τορπίλες των γερμανικών υποβρυχίων ή τους βομβαρδισμούς των γερμανικών αεροπλάνων.

• Στους 25 χιλιάδες Χιώτες και Χιώτισσες που πέρασαν πρόσφυγες στα απέναντι παράλια κείνα τα δίσεκτα χρόνια ότι : «η εκμετάλλευση των ανθρώπων και ο πόλεμος γεννούν την προσφυγιά», γεγονός που βιώνουν – πολλά χρόνια τώρα – οι κάτοικοι των νησιών αναπτύσσοντας την αλληλεγγύη τους σε αυτούς.

• Στο συναγωνιστή Δημήτρη Κοσκουσάκη του Κωνσταντίνου τον  ΕΛΑΣίτη της ανταρτοομάδας του Γιώργη Μαυράκη αποδίδοντας του  τιμητικό  δίπλωμα,  που σε ηλικία 103 χρονών παραμένει στις αγωνιστικές επάλξεις.

Τιμώντας  στο πρόσωπό του, τους χιλιάδες  αγωνιστές από τις  προσφυγικές γειτονιές του νησιού, που πήραν μέρος στον αγώνα μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ,  της ΟΕΝΟ, της ΑΣΟ  και  αντιτάχθηκαν στη βία και την τρομοκρατία της Γερμανικής ναζιστικής κατοχής.

Τιμώντας τη γενιά που βρέθηκε –στο νησί –   στην πρώτη γραμμή παίρνοντας  μέρος σε δεκάδες μικρό σαμποτάζ κατά των Γερμανών είτε καταστρέφοντας τα μεταφορικά μέσα τους είτε προκαλώντας βλάβες στα καλώδια επικοινωνίας τους, είτε στηρίζοντας  με  τρόφιμα στις αρφανεμένες οικογένειας  που η πείνα θέριζε τις ζωές τους.

Τιμώντας το θάρρος και την υπευθυνότητα που έδειξε κατά την αρπαγή της  ΕΑΜίτισσας Ευγενίας Λίναρη από τη πτέρυγα του Σκυλίτσειου  Νοσοκομείου, που είχαν συλλάβει οι Γερμανοί.

 Τιμώντας τον ΑΓΩΝΙΣΤΗ   που στα 103 χρόνια του συνεχίζει να πορεύεται αλύγιστος στο διάβα του χρόνου.

Η εκδήλωση περιελάβανε:

Α) Την απόδοση «τιμητικού διπλώματος» στον αγωνιστή Δημήτρη Κουσκουσάκη που παρέλαβε ο γιός του Κώστας Κουσκουσάκης, από τον πρόεδρο του παραρτήματος Χίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ  Γιάννη Ζωφό. 

Β)  Το χαιρετισμό της Σοφίας Καρασούλη( κόρης του ραδιοτηλεγραφητή της συμμαχικής αποστολής Παναγιώτη Καρασούλη) που τόνισε:

« Με συγκίνηση βρίσκομαι μαζί σας εδώ σήμερα, 82 χρόνια από την απελευθέρωση της Χίου από τους Γερμανούς, για να τιμήσουμε τη μνήμη όλων όσων αγωνίστηκαν τότε με αυταπάρνηση και ανιδιοτέλεια για την ελευθερία της πατρίδας.

Έναν εξ αυτών τον πατέρα μου, τον  Παναγιώτη Καρασούλη, παιδί πολύτεκνης οικογένειας που  μεγάλωσε φτωχικά στα περιβόλια του Κάμπου όπου ο πατέρας του ήταν ανεστάτης.»

Αναφέρθηκε επίσης  : «στη φοίτησή του στη μονοετή σχολή ΤΤΤ (Ταχυδρομεία, Τηλεγραφεία και Τηλεφωνία) στην Αθήνα όπου  τον βρήκε η 28η Οκτωβρίου το 1940, αλλά συνέχισε την φοίτηση μέχρι την άνοιξη του 1941 όταν αποφοίτησε από τη σχολή κι επιστρατεύθηκε για λίγους μήνες να υπηρετήσει στο κεντρικό ταχυδρομείο του Πειραιά.

Επιστρέφει στις 11 Ιουνίου  1941 στη Χίο που την είχαν καταλάβει οι Γερμανοί από τις 4 Μαΐου και  σύντομα αρχίζει η έλλειψη τροφίμων με αποκορύφωμα τη μεγάλη πείνα του χειμώνα του 1941-42. Πολλοί πρήζονταν και πέθαιναν.

Την άνοιξη του 1942 ο πατέρας του,  τον προτρέπει να φύγει από το νησί  κάτω από το βάρος του λιμού αλλά και της  δημοσίευσης της Γερμανικής  διαταγής ότι οι νέοι πρέπει να παρουσιασθούν για να πάνε στη Γερμανία για καταναγκαστικά έργα ή να εργαστούν σε οχυρωματικά έργα κι εργοστάσια. Αποφασίζει, λοιπόν, να φύγει κρυφά από την Αιγνούσσα για την Τουρκία. Από την Τουρκία έφτασε στην Κύπρο και μετά στην Παλαιστίνη, οπόταν κατατάχθηκε κι υπηρέτησε στη Δευτέρα Ελληνική Ταξιαρχία.

Τον Απρίλιο του 1943 αποσπάται  στη Βρετανική Force 133. Η Δύναμη 133 ήταν μια συμμαχική οργάνωση του Β’ Παγκοσμίου πολέμου που ανήκε στη Βρετανική Υπηρεσία Ειδικών Επιχειρήσεων με κέντρο διοίκησης στο Κάιρο και ρόλο τον συντονισμό αντάρτικων ομάδων και συλλογή πληροφοριών.   Στις 28 Σεπτεμβρίου 1943 αναχωρεί από το Κάιρο ως ασυρματιστής με τον ανθυπολοχαγό Ιάσονα Καλαμπόκα σε μυστική συμμαχική αποστολή στη Χίο όπου μετά από τέσσερεις άκαρπες απόπειρες να βγουν στο νησί από την Τουρκία, τελικά τα καταφέρνουν τον Ιανουάριο του 1944.

Ο πατέρας μου στέλνει διαρκώς τηλεγραφήματα στους Συμμάχους στο Κάιρο και στη Σμύρνη με πληροφορίες για τις κινήσεις των Γερμανών. Οι Γερμανοί ψάχνουν να βρουν τον ασύρματο και όλο και μετακινείται, αλλάζοντας κρησφύγετο.

 82 χρόνια αργότερα έχουν πια φύγει σχεδόν όλοι οι συμπατριώτες μας που έζησαν τις συσκοτίσεις, τον τρόμο, τον ήχο από τις γερμανικές μπότες στους δρόμους, τις ανακρίσεις από την Γκεστάπο, τις εκτελέσεις στον Κοντάρι, τους μαυραγορίτες, την Πείνα, την Αντίσταση… όλοι εκείνοι που ξεχύθηκαν στους δρόμους της Χίου στις 10 Σεπτεμβρίου του 1944 να πανηγυρίσουν για την απελευθέρωση από τους Γερμανούς.

Εμείς οι απόγονοι τους κλίνομε ευλαβικά τα γόνατα στη μνήμη όλων όσων αντιστάθηκαν, αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν για την ελευθερία μας. Με την υπόσχεση να μην λησμονήσουμε ποτέ την αληθινή ιστορία.»

Γ) Την ιστορική προσέγγιση στη δράση του ΕΑΜ –ΕΛΑΣ και το ρόλο του Συμμαχικού στρατηγείου Μέσης Ανατολής στο νησί  και τη συμβολή των πρωταγωνιστών αγωνιστών του, καθώς  και τα πολιτικά διαχρονικά συμπεράσματα και μηνύματα από το μέλος του παραρτήματος Χίου συν. Γιάννη Η. Αμπαζή που τόνισε:

«Τιμάμε την εποποιΐα της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης  του λαού μας, όχι κοιτάζοντας  το παρελθόν , αλλά κοιτάζοντας  μπροστά  στο παρόν και το μέλλον  της νέας γενιάς,  για να γαλουχηθεί  και να διδαχθεί , με τα οράματα και τα ιδανικά της δρακογενιάς.

Για να παλέψει οργανωμένα και συλλογικά για τα πραγματικά προβλήματά της  ενάντια στη σύγχρονη καπιταλιστική  σκλαβιά κι αυτούς , που κοστολογούν τις ζωές και τις ανάγκες  μας με βάση  τα κέρδη τους.

 Η μελέτη της  Εαμικής Εθνικής Αντίστασης μετά από 82 χρόνια αποτελεί εργαλείο  για να βγάζουμε τα απαραίτητα πολιτικά συμπεράσματα , ώστε να βαδίσουμε στο δρόμο του αγώνα  για την κατάχτηση της λαϊκής εξουσίας, που δεν ολοκληρώθηκε τότε….

Σήμερα η ΕΕ και όχι μόνο η Γερμανία , που δεν πλήρωσε τις πολεμικές αποζημιώσεις προς την Ελλάδα  ξοδεύουν  εκατομμύρια Ε για το ξανά – γράψιμο της  ιστορίας  ταυτίζοντας τον κομμουνισμό με το φασισμό, ενισχύοντας όλα τα φασιστικά και ακροδεξιά κόμματα της  και απαγορεύοντας τη δράση και τα σύμβολα  των Κομμουνιστικών  κομμάτων.

Οι πρόσφατες φωτογραφίες των 200 κομμουνιστών  στο δρόμο προς το εκτελεστικό απόσπασμα στην Καισαριανή, η τοποθέτηση της κόκκινης σημαίας  στο Ράιχσταγκ του Βερολίνου το Μάη του 1945 που σηματοδότησαν το τέλος του Β’ Ιμπεριαλιστικού παγκόσμιου πολέμου κ.α. αποτελούν τεκμήρια αγώνα και θυσιών.

Τα ιστορικά γεγονότα είναι αμείλικτα : πάνω από 20 εκατομμύρια νεκροί και χιλιάδες πόλεις και χωριά  είχε η Σοβιετική Ένωση  όταν οι Δυτικοί σύμμαχοι καθυστερούσαν σκόπιμα το άνοιγμα του Β’ μετώπου στη Νορμανδία.

Στην εισβολή των Ιταλών στην Ελλάδα στις 28 Οκτώβρη 1940 και τις  πολεμικές επιχειρήσεις στα βουνά της Πίνδου και στη συνέχεια των Γερμανών στη Μακεδονία, ο Ελληνικός λαός  ανέδειξε το μεγαλείο της αντιφασιστικής αντίστασης , που όμως  προδόθηκε από την αστική τάξη και τους υποταγμένους Μεταξικούς αξιωματικούς που «έτρεξαν» να συνθηκολογήσουν κατά την εισβολή των Γερμανικών στρατευμάτων τον Απρίλη του 1941.

Το κάλεσμα του ΚΚΕ κατά την κήρυξη του πολέμου με το γράμμα του γραμματέα του Ν. Ζαχαριάδη μέσα του (με ημερομηνία 31 Οκτωβρίου 1940) από τα κρατητήρια της Γενικής Ασφάλειας Αθηνών, που βρίσκονταν τότε στην οδό Πατησίων,  να υπερασπιστούν την πατρίδα και να σταλούν στο Μέτωπο οι έγκλειστοι κομμουνιστές στις φυλακές και τις εξορίες (Ακροναυπλία ,Ανάφη ,Κίμωλο, Φολέγανδρο κλπ) σηματοδοτούσε  το κάλεσμα συλλογικής αντίστασης στη ναζιστική εισβολή  του Ελληνικού λαού.

Όταν  η αστική κυβέρνηση και τα κόμματα της και ο βασιλιάς διέφυγαν στην Αίγυπτο  και μια άλλη μερίδα της έμεινε πίσω συνεργαζόμενη  με τη Γερμανική διοίκηση , οδηγώντας στις κυβερνήσεις των κουίσλινγκ πρωθυπουργών Τσολάκογλου ,Λογοθετόπουλου και Ράλλη κλπ.

Στη Χίο  στις 4 Μάη 1941 οι Γερμανοί έφτασαν … και η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία με κάθε δουλοπρέπεια  και υποτέλεια παρέδωσαν στο Γερμανό ταγματάρχη Βίνγκλερ τις τύχες του τόπου.

Οι Γερμανοί εγκατέστησαν τις υπηρεσίες τους  στο περίφημο «Τρίγωνο» (στην ευρύτερη περιοχή του  χώρου που βρισκόμαστε) επιβάλλοντας με τη βία και την τρομοκρατία τη θέλησή τους  και οδηγώντας το λαό στον περίφημο λιμό του 1941-1942 και την προσφυγιά 25 χιλιάδων Χιωτών προς τα απέναντι παράλια και τη Μέση Ανατολή.

    82 χρόνια μετά την απελευθέρωση οφείλουμε να βγάλουμε τα απαραίτητα πολιτικά συμπεράσματα :

 Οι Έλληνες ποτέ δεν είμαστε όλοι μαζί, ποτέ δεν υπήρχε εθνική ομοψυχία, αφού η ταξική κοινωνία δείχνει τους δύο αντιτιθέμενους πόλους την αστική και εργατική τάξη έτσι και τότε  η πολιτική ηγεσία  και οι ντόπιοι εμποροβιομήχανοι συμβιβάστηκαν  και ζητούσαν από το λαό να μην αντιδράσει….όταν εκείνοι απολάμβαναν τα οφέλη της εθελοδουλίας τους  και ο λαός πέθαινε στους δρόμους.

Όμως οι εξόριστοι κομμουνιστές της Φολεγάνδρου που διέφυγαν και επέστρεψαν στο νησί  έφεραν το μήνυμα της συλλογικής οργανωμένης αντίστασης  απέναντι στο Γερμανό καταχτητή που οδήγησε στην ίδρυση της Αντιφασιστικής Οργάνωσης Χίου (ΑΟΧ) στις 6 Αυγούστου του 1941 (στη γιάφκα Λορέντζου Κουκούλη στα Λολοδεντρα)  και με κύρια καθήκοντα  την  κινητοποίηση και επιβίωση του λαού, με τη δημιουργία συσσιτίων  την εξεύρεση όπλων   και τη δημιουργία  αντάρτικων ομάδων.

 Η σπορά της αντίστασης στη Χίο…. είχε πέσει…

  Το ΚΚΕ με την  απόφαση της 6η Ολομέλεια της ΚΕ του  προχώρησε στην ίδρυση  του Εργατικού ΕΑΜ και στις 27 Σεπτέμβρη  του 1941 ιδρύθηκε το ΕΘΝΙΚΟ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ –ΕΑΜ από τους εκπροσώπους του ΚΚΕ του ΣΚΕ, της ΕΛΔ και του ΑΚΕ.

Σαν σπίθα άπλωσε η φωτιά της Αντίστασης σε όλη την Ελλάδα…

Στη Χίο, με την πάροδο του χρόνου  δημιουργήθηκε  η ΦΙΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ  με τους Μιχ. Παιδούσης, Μιχ. Κάβουρα  Ανδρέα Λοίζο και Γιάννη Οικονόμου και το παράρτημα του ΕΔΕΣ όπου συμμετείχαν ο συνταγματάρχης Ηλίας Καναβούτσης, ο Απόστολος Αμύγδαλος οι γιατροί Πασπάτης και Νύχας.

  Η δράση της Αντιφασιστικής Οργάνωσης Χίου (ΑΟΧ)  μέσα από τα εργατικά σωματεία συνέβαλε στο να αναπτυχθεί ένα πλατύ ρεύμα αντίστασης και διεκδίκησης για την επιβίωση του λαού μας,  μιας και ο βαρύς χειμώνας του 1941-1942  είχε οδυνηρές συνέπειες αφού ο λιμός και οι αρρώστιες οδήγησαν στην αύξηση της θνησιμότητας όπου από τους 420 θανάτους του 1940 φτάσαμε  το 1941 σε 711 θανάτους και το 1942  σε 1467 θανάτους.

 Οι ντόπιοι δωσίλογοι συνέλαβαν τους πρώην εξόριστους της Φολεγάνδρου Γιάννη Αμπαζή και Νικόλα Μπουρέκα και τους παρέδωσαν στη Γερμανική διοίκηση,  όπου με απόφαση του  έκτακτου Γερμανικού  Στρατοδικείου  τους  ξανάστειλε πίσω στην εξορία της Φολεγάνδρου και ο  μεν Αμπαζής Γιάννης  εκτελέστηκε στην Καισαριανή ο δε Νικόλας  Μπουρέκας πέθανε στο στρατόπεδο Παύλου Μελά από φυματίωση.

Στα 1942 το  έκτακτο Γερμανικό  Στρατοδικείο στο νησί   αρχίζει τις εκτελέσεις Χίων πατριωτών στο συνήθη τόπο του Κονταριού. Συνολικά μέχρι και το 1944 εκτελέστηκαν δεκάδες Χιώτες πατριώτες από τα εκτελεστικά αποσπάσματα στο Κοντάρι, την Καισαριανή, του Παύλου Μελά κ.α.

Η Γερμανική Στρατιωτική Διοίκηση όξυνε την τρομοκρατία και τις βιοπραγίες σε βάρος του λαού συνεπικουρούμενη από τους ντόπιους δωσίλογους και μαυραγορίτες που λυμαίνονταν τον τόπο που οδήγησε στο φευγιό – από τον Αύγουστο του 1941 – 25 χιλιάδων προσφύγων από το νησί προς τη Μέση Ανατολή. Επιβεβαιώνοντας ότι ο πόλεμος και η εκμετάλλευση γεννούν την προσφυγιά  στην ανθρωπότητα.

Ένα φευγιό που είχε ως συνέπειες τις αγοροπωλησίες εκατοντάδων σπιτιών και χωραφιών, αλλά και των τιμαλφών των οικογενειών  στα χωριά και τη Χώρα  προκειμένου να βρεθούν τα χρήματα της «βαρκάδας» της διαφυγής, τη βύθιση και τον πνιγμό δεκάδων συμπολιτών μας στο πέρασμα του στενού προς τη χερσόνησο της Ερυθραίας ,αλλά και στον πηγαιμό προς την Κύπρο.

Χιλιάδες Χιώτικες οικογένειες έφτασαν στους προσφυγικούς καταυλισμούς  των Πηγών του Μωυσέως, του Ελ Στατ, στο  Βελγικό Κογκό, της Νότιας Αφρικής κ.α. Στεκόμαστε αλληλέγγυοι στα θύματα των ιμπεριαλιστικών πολέμων  ενάντια στο φασισμό και την ξενοφοβία.

Στα 1943 φτάνει από την ηπειρωτική Ελλάδα η μπροσούρα του Δημήτρη Γληνού « Τι είναι και τι θέλει το ΕΑΜ;»  και με πρωτοβουλία του κομμουνιστή Διαμαντή Καραγκουλέ έγινε η πρώτη συνάντηση των αντιπροσώπων των αντιστασιακών οργανώσεων του νησιού μας  που συνέβαλε στο να δημιουργηθεί  το ΕΑΜ και να πάρει οργανωμένη μορφή και δράση με τομείς και ηγεσία.

Παράλληλα ιδρύθηκε η Εθνική Αλληλεγγύη και το ΕΛΑΝ  με τρία κουρσάρικα  καΐκια  τον Άγιο Λευτέρη, τον Πιπίνο και τον Κανάρη, όπου συμμετείχαν ο Μανόλης Τσαγκάτος, ο Σωτήρης Κώτης, ο Γιώργης Μαυράκης , ο Σκαρβέλης.

Σημαντική ήταν η συμβολή του Μητροπολίτη Χίου Ιωακείμ Στρουμπή στην αντιφασιστική προσπάθεια  με την ανάπτυξη των λαϊκών συσσιτίων, τη διαφυγή αξιωματικών και τη σωτηρία των συλληφθέντων από τους Γερμανούς. Η ένταξη του στο ΕΑΜ απετέλεσε σημαντική καμπή στην ενίσχυση του αγώνα του λαού.

 Το Γενάρη του 1944 μετά από αλλεπάλληλες προσπάθειες αποβιβάστηκε  στη Χίο το κλιμάκιο του  Συμμαχικού  Στρατηγείου Μέσης Ανατολής αποτελούμενο από τον ανθυπολοχαγό Ιάσονα Καλαμπόκα και το Χιώτη ραδιοτηλεγραφητή Παναγιώτη Καλαμπόκα .

Το Μάρτιο του 1944 προσπάθησε να δημιουργήσει αντιστασιακή οργάνωση ο «Απελευθερωτικός Αγώνας Χίου» και για να υποστηρίξει το εγχείρημά του κυκλοφόρησε μια χειρόγραφη εφημερίδα με τίτλο ο «Λυτρωμός».

Στόχευε στη δημιουργία μιας οργάνωσης που δεν  θα είχε πολιτικό στίγμα και με μόνο σημείο αναφοράς την απελευθέρωση από τους Γερμανούς.

Το εγχείρημά του απέτυχε και οι ελάχιστοι που τον είχαν ακολουθήσει προσχώρησαν στο ΕΑΜ…

Στις 22 Μαρτίου 1944 ο  Παναγιώτης Καρασούλης στέλνει ένα  τηλεγράφημα στο Κάιρο εκ μέρους της Ν.Ε Χίου του ΕΑΜ  για την ενίσχυση του παραπέρα αγώνα : «προσφερόμενο ολοψύχως δια συνεργασίαν».

Στις 5 Απριλίου 1944 η απάντηση του Συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής ότι: «δέχονται συνεργασία με το ΕΑΜ, με σκοπό την «κοσμική απελευθέρωσεως».

Ανάφερε  δε ότι οι όποιες αντιστασιακές δράσεις  θα περιέχουν δημιουργία  δικτύου πληροφοριών, προπαγάνδας και   σαμποτάζ  τονίζοντας : «Μεταχειριστείτε οργάνωση ΕΑΜ προς εξυπηρέτηση αποστολή σας».

Στις 30 Απρίλη 1944  στο  τηλεγράφημα του ο Παλιατσάρας προς το Κάιρο αναφέρει ότι:

 « ΕΑΜ οργανωμένο από μηνών  περιλαμβάνει 100 άνδρες  και δύναται να χτυπήσεις στόχους  που θα υποδείξει το στρατηγείο υπό τον όρο όπως ανεφοδιαστεί με όπλα».

Στις 3 Μάη 1944  από το Κάιρο του απαντούν:  «Το Γενικό Στρατηγείο των συμμάχων δεν  ενδιαφέρεται με τους όρους που θέλει το ΕΑΜ Χίου. Τηλεγραφήματά μας μέχρι τώρα  αρκετά επεξηγηματικά , Εάν ΕΑΜ θέλει συνεργασία  υπό διαταγάς μας  εις πληροφορίας και κρυφά σαμποτάζ  έχει καλώς. Αν όχι διακοπή συζήτησης.»

Αυτός ήταν ο πραγματικός ρόλος των Άγγλων «συμμάχων» ήθελαν να ελέγξουν  τη λειτουργία και δράση της ΕΑΜικής οργάνωσης προσβλέποντας προοπτικά  στα μελλούμενα, για να μην τους είναι εμπόδιο μετά την απελευθέρωση, το ΕΑΜ.

 Η στρατηγική των εγχώριων και ξένων καπιταλιστικών δυνάμεων ήταν προδιαγεγραμμένη.

Με δεδομένο ότι απειλούνταν η καπιταλιστική εξουσία, στόχος τους ήταν να τσακίσουν πάση θυσία το ΚΚΕ και το ΕΑΜ – ΕΛΑΣ που, και όπως φάνηκε – μετέπειτα – παρά τη στρατιωτική ήττα του Δεκέμβρη του 1944 στην Αθήνα, διατηρούσαν την επιρροή τους σε μεγάλο μέρος του λαού σε όλη τη χώρα.

Αντίθετα, οι εγχώριες αστικές πολιτικές δυνάμεις δεν είχαν το απαιτούμενο για το σύστημα πολιτικό κύρος, είτε λόγω της συνεργασίας τους με τους κατακτητές, είτε λόγω της φυγής τους στο εξωτερικό και της απουσίας τους από τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα

   Δυστυχώς το ΚΚΕ συνέχιζε να διεκδικεί τη «δημοκρατική ομαλότητα», να είναι εγκλωβισμένο στη στρατηγική που είχε οδηγήσει στην απόφαση για υπαγωγή του ΕΛΑΣ στο Βρετανικό Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής (Ιούλης 1943), στις απαράδεκτες Συμφωνίες του Λιβάνου (Μάης 1944) και της Καζέρτα (Σεπτέμβρης 1944) και μετά τη στρατιωτική ήττα του Δεκέμβρη στην Αθήνα, στην υπογραφή της εξίσου απαράδεκτης Συμφωνίας της Βάρκιζας (Φλεβάρης 1945). Όμως, η ωμή πραγματικότητα της ταξικής πάλης αναιρούσε αυτές τις πολιτικές του επιλογές.

 Μετά από 82 χρόνια απ’ την απελευθέρωση της Χίου απ’ τη Γερμανική κατοχή, πρέπει να μην την προσεγγίζουμε  μόνο περιγραφικά και με αναφορές στα ηρωικά γεγονότα  της γενιάς της Αντίστασης , αλλά να  συμβάλουμε εποικοδομητικά  στην κριτική και αυτοκριτική προσέγγιση  εκείνης της περιόδου, ώστε να βγάζουμε  τα απαραίτητα συμπεράσματα  και να δημιουργούμε αγωνιστική παρακαταθήκη για το σήμερα και το αύριο του λαού μας.

Να ακολουθήσουμε τα χνάρια των αγωνιστών της δρακογενιάς  απαλλαγμένα από τα λάθη και τις ταλαντεύσεις  εκείνης της περιόδου, που ενώ η Ελλάδα απελευθερώθηκε….  στο σβέρκο της έκατσε η   αστική τάξη και  οι συνεργάτες και οι δωσίλογοι των Γερμανών συνέχισαν να πλουτίζουν σε βάρος του λαού.

Σημαντική συμβολή στην προσπάθεια μελέτης και εξαγωγής πολιτικών συμπερασμάτων γίνεται από το ΚΟΜΜΑ μας  – το ΚΚΕ – με σκοπό να κατανοηθούν οι βαθύτερες πλευρές της και οι παράγοντες που την καθόρισαν, ώστε να συμβάλουν στην καθημερινή δράση μας και την ανάπτυξη των αγωνιστικών χαρακτηριστικών του κινήματος. Ώστε να εξυπηρετηθεί η στρατηγική μας και να προωθηθούν οι στόχοι μας.

Τα συμπεράσματά μας δεν περιέχουν μεμψιμοιρία και την καλλιέργεια λαθολογίας αλλά την επαναστατική προσέγγιση του χθες για να ανοίξουν οι δρόμοι του αγώνα στο σήμερα.

  Χρειάζεται μετά από 82 χρόνια από την απελευθέρωση της Ελλάδας από τη Γερμανική κατοχή να αναλύσουμε και να εξηγήσουμε τα τεκταινόμενα του Β’ Ιμπεριαλιστικού παγκόσμιου πολέμου  γιατί βρισκόμαστε  αντιμέτωποι με την εξέλιξη δυο πολέμων στην γεωπολιτική περιοχή μας της Ουκρανίας – Ρωσίας και του Ισραήλ-  Ιράν που έχουν ανοίξει τους ασκούς του Αίολου που εξυπηρετεί τα οικονομικά συμφέροντα των αστικών τάξεων.

Εμείς έχουμε διαλέξει πλευρά της Ιστορίας και αγωνιζόμαστε για την ιστορική αλήθεια κόντρα στη λήθη και την παραχάραξη της για να εξυπηρετηθούν τα λαϊκά συμφέροντα.»

Η εκδήλωση  έκλεισε με την κατάθεση κόκκινων τριαντάφυλλων στο μνημείο Εθνικής Αντίστασης και τον εθνικό ύμνο.